Karaman Özel Selçuklu Hastanesi Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Fadime Öcal, çocuklarda sağlıklı büyüme ve gelişmenin sağlanması için düzenli doktor takibinin büyük önem taşıdığını vurgulayarak. Anne ve babalara 'sağlam çocuk izlemi' olarak adlandırılan süreçle ilgili detaylı bilgiler verdi.
Sevgili Anne ve Babalar insanoğluna bağışlanmış en mucizevî deneyimlerden birini yaşıyorsunuz. Uzun süren özenli bir bekleyişin ardından yavrunuza kavuştunuz. Artık bebeğinizin en büyük ihtiyacı sizin sevginiz ve bakımında göstereceğiniz hassasiyettir. Olabildiğince sık bebeğinizi kucağınıza alıp konuşun, ona dokunun ve onun çevresinde olduğunuzu fark ettirin. Bebeğiniz sevildiğini ve emniyette olduğunu hissetmelidir.
Bebeğinizi ilk gördüğünüz anda duygularınız biraz karışık olabilir, kaygılanmayın; onunla konuşmak, emzirmek, gülmek ve ona dokunmak sizinle bebeğiniz arasındaki özel bağın kurulmasını en kısa sürede sağlayacaktır. Dünyaya gelen bebeğinizle birlikte çocuk doktoru da adeta ailenizin bir parçası haline gelmektedir. Bebeklerin özellikle ilk 1 yaş içinde, herhangi bir sorun olmasa da sağlıklı çocuk izlemi için çocuk doktoru tarafından belli aralıklarla görülüp değerlendirilmeleri gerekmektedir. İlk 1 yaş insan yaşamının çok özel bir dönemidir, bebeğiniz hızla büyüyüp gelişmekte, günden güne değişmektedir. Bu süreçte, çocuk doktorunuz en büyük yardımcınız olacak, rutin kontrollerle her şeyin yolunda gidip gitmediğini denetleyecektir. Sorun çıkmadan önce önlem almak, her zaman tercih edilen yaklaşımdır. Rutin kontroller, ileride çıkabilecek sorunları önlemeye, önceden tedbir almaya yarar.
Rutin kontroller hangi zamanlarda ne sıklıkla yapılmalı:
• Çocuk doktorunun bebekle ilk karşılaşması, doğar doğmaz, hastaneden taburcu edilmeden önce olmalıdır.
• İlk 5- 7. gün ve 15. günde yeniden kontrol yapılır.
• İlk 1 ay-1 yaş arasında, bebek her ay doktora gitmelidir.
• 1-2 yaş arasındaki bebeğin kontrolü, 3 ayda bir olmalıdır.
• 2-6 yaş arasındaki ideal kontrol aralığı 6 aydır.
• Rutin kontroller sırasında, bebekle ilgili aklınıza takılan, dikkatinizi çeken noktaları doktorunuza danışabilirsiniz.
Hiç kimse bebeğinizi sizin kadar iyi tanıyamaz, dikkatinizi çeken konuların aydınlatılması gerekir. (Görüşme sırasında unutmamak için, kafanıza takılanları not almanız sizin ve doktorunuzun işini kolaylaştıracaktır.)
İLK KONTROL ÇOK ÖNEMLİ
Bebeğinizin ilk rutin kontrolü, genellikle doğumdan sonraki 1-2 hafta içindedir. Bu, sizinle ve bebeğinizle tanışma olacağı için doktorunuz size uzun zaman ayıracaktır. Soracağı sorularla bebekle birbirinize uyum sağlayıp sağlayamadığınızı görecektir. Bebeğin beslenmesi, uykusu, ağlaması, hareketleri hakkında sorular soracak, sizin sorularınızı yanıtlayacaktır. Bebeği nasıl
giydirmeniz gerektiği, nasıl yatıracağınız, gazını nasıl çıkaracağınız size anlatılacaktır. Başarılı bir emzirmenin başlayıp sürdürülebilmesi için bilmeniz gerekenler açıklanacaktır. Ailenizdeki kalıtımsal hastalıklar, hamileliğiniz ve doğum sürecinde yaşananlar hakkında bilgiler, eğitim durumunuz gibi sosyal veriler kayda geçirilir.
Gerekli aşılamaları yapılır ve ileriki dönemde yapılacak aşılamalar için takvim çıkartılır.
Gerekiyorsa ihtiyaç duyulan vitamin destekleri belirlenir. İlk muayenenin en önemli test ve tetkiklerini ise; zeka geriliğine yol açabilen fenilketönüri ve hipotroid taramaları, işitme testi, doğumsal kalça çıkıklığı, inmemiş testis, yarık damak-dudak, doğumsal kalp hastalığı, doğuştan gözyaşı kanalı darlığı, gözde enfeksiyon ve göbekte granulom kontrolü oluşturuyor. Elle yapılan kalça muayenesinin ardından, birinci ayda kalça ultrasonu da yapılıyor.
DİĞER KONTROLLERDE NELERE BAKILIR?
Her muayenede boy ve tartı ölçümü yapılır, çocuğun persentil eğrisindeki yeri belirlenir.
İlk 18 ay içinde baş çevresi ölçülür. Bu sayede bebeğin büyüme ve gelişmesi izlenir. İlk yılda
aylık kontrollerde aşı uygulamasının yanı sıra, çocuğun büyüme ve gelişmesi nörolojik,
psikolojik ve fiziksel olarak değerlendirilir. Yaşına uygun tepkiler verip vermediği ölçülür.
Hamilelik ve doğumdan sonra sizin için yeni bir hayat başlıyor, bu zor ama bir o kadar da
mutluluk verici dönemde özenle dikkat etmenizi tavsiye ettiğim öneriler şu şekilde;
• Doğumdan hemen sonra bebeğinizi ilk yarım-bir saat içerisinde emzirin.
• Bebeğinizden Fenilketonüri, Hipotiroidi ve Biyotidinaz Eksikliği taraması için topuk kanı
aldırın
.• İşitme testi (ilk 15 gün içerisinde) yaptırmayı unutmayın
• Bebeğiniz 1 aylık olduğunda kalça ultrasonunu yaptırın.
• Bebeğinize ilk 6 Ay sadece Anne Sütü verin. Altı aydan itibaren tamamlayıcı besinlerle 2 yaşına kadar emzirin
. • Sizin ve bebeğinizin sağlığı için doğumların arasının en az 2 yıl olmasına dikkat edin.